Cách mạng công nghiệp nước Anh là gì?
Cách mạng công nghiệp ở Anh là một sự kiện lịch sử quan trọng, đánh dấu sự chuyển đổi từ sản xuất thủ công sang sản xuất công nghiệp. Cách mạng này bắt đầu từ những năm 60 của thế kỉ XVIII và kết thúc vào những năm 40 của thế kỉ XIX. Cách mạng công nghiệp đã tạo ra những thay đổi đáng kể trong nền kinh tế, xã hội và văn hóa của Anh, và sau đó lan rộng đến các quốc gia khác trên thế giới.
Có ba lý do chính khiến Anh trở thành quốc gia tiên phong trong việc thực hiện cuộc cách mạng công nghiệp:
- Điều kiện chuẩn bị cho cuộc cách mạng công nghiệp ở Anh đã xảy ra sớm hơn so với nhiều quốc gia khác. Khi cách mạng tư sản diễn ra, chính quyền đã dưới sự thống trị của các tư sản.
- Trong lĩnh vực công nghiệp, nền kinh tế tư bản ở Anh đã phát triển nhanh và mạnh nhất.
- Đế quốc Anh sở hữu một hệ thống thuộc địa lớn hàng đầu trên thế giới, giúp cho tư sản có thể tích lũy nhiều tài sản để đầu tư vào công nghiệp trong nước.
Vì sao Cách mạng công nghiệp diễn ra đầu tiên ở Anh?
Cách mạng Công nghiệp là quá trình chuyển đổi sang các quy trình sản xuất mới tại Vương quốc Anh, lục địa Châu Âu và Hoa Kỳ, diễn ra từ khoảng năm 1760 đến khoảng năm 1820–1840.
Cách mạng công nghiệp là một sáng tạo của Anh, phản ánh sự thích ứng với thách thức và cơ hội do xu hướng kinh tế toàn cầu sau năm 1500 tạo ra. Quá trình này bao gồm hai giai đoạn chính. Vào cuối thế kỷ XVI và đầu thế kỷ XVII, một thị trường châu Âu đồng nhất đã hình thành, và Anh đã đứng đầu trong cuộc cạnh tranh với các nhà sản xuất truyền thống ở Ý và các vùng thấp.
Đến cuối thế kỷ 17 và thế kỷ 18, Anh đã mở rộng vị trí dẫn đầu bằng cách xây dựng một mạng lưới thương mại quốc tế, bao gồm Châu Mỹ và Ấn Độ. Mở rộng thương mại này đòi hỏi việc chiếm đóng các thuộc địa, khuyến khích thương mại bằng hình thức thương mại ba cạnh và tạo ra một hải quân mạnh mẽ.
Vào giữa thế kỷ 18, Vương quốc Anh đã trở thành một trong những quốc gia hàng đầu về thương mại trên toàn cầu. Khu vực East Anglia trở thành trung tâm của ngành công nghiệp sản xuất vải len, và sản phẩm này được xuất khẩu qua thành phố London, nơi có một phần quan trọng của nền công việc phụ thuộc vào hoạt động cảng biển.
Kết quả của điều này là dân số của London đã tăng đáng kể, từ 50.000 người vào năm 1500 lên 200.000 người vào năm 1600 và 500.000 người vào năm 1700. Vào thế kỷ 18, việc mở rộng thương mại với các thuộc địa ở Mỹ và Ấn Độ đã gấp đôi dân số London một lần nữa và dẫn đến tốc độ tăng trưởng ngay cả tại các thành phố tỉnh lẻ và Scotland.
Sự mở rộng này được hỗ trợ bởi một đế quốc mạnh mẽ, mở rộng tài sản Anh ở nước ngoài, Hải quân Hoàng gia mạnh mẽ đánh bại các đối thủ cường quốc hải quân và thương mại trọng thương cạnh tranh, cùng với việc thực hiện Đạo luật Hàng hải, loại bỏ người nước ngoài khỏi các hoạt động buôn bán thuộc địa.
Thành tựu của cách mạng công nghiệp Anh
Cách mạng công nghiệp ở Anh bắt đầu từ những phát minh về máy móc, được thúc đẩy bởi sự phát triển của khoa học – kỹ thuật. Các phát minh quan trọng trong giai đoạn đầu của Cách mạng công nghiệp bao gồm:
- Máy kéo sợi Jenny (1764) của James Hargreaves: Máy kéo sợi Jenny có thể kéo sợi nhiều sợi cùng lúc, làm tăng năng suất lao động lên gấp 50 lần so với phương pháp kéo sợi thủ công.
- Máy dệt Bàng (1785) của Edmund Cartwright: Máy dệt Bàng có thể dệt vải nhanh hơn gấp 10 lần so với phương pháp dệt thủ công.
- Động cơ hơi nước (1769) của James Watt: Động cơ hơi nước có thể sử dụng để vận hành các máy móc, thay thế cho sức nước và sức người.
Trong giai đoạn sau của Cách mạng công nghiệp, nhiều phát minh mới đã ra đời, góp phần thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp mới như:
- Luyện kim: Máy rèn khí nén (1779), lò cao Bessemer (1856), lò cao Thomas (1879)…
- Hóa học: Sản xuất axit sunfuric (1746), sản xuất phân bón (1840), sản xuất thuốc nhuộm (1856)…
- Giao thông vận tải: Tàu hơi nước (1807), xe lửa (1825), ô tô (1886)…
Nhờ những phát minh khoa học – kỹ thuật đã tạo ra bước ngoặt lớn trong sản xuất, làm tăng năng suất lao động, giảm giá thành sản phẩm, mở rộng thị trường. Nhờ đó mà cuộc cách mạng công nghiệp ở Anh thành công và giúp Anh đã được mệnh danh là công xưởng của thế giới vào giữa thế kỉ XIX. London là đô thị lớn, hiện đại với hơn 80 nghìn dân, trở thành thủ đô đầu tiên ở châu Âu theo con đường công nghiệp hoá.
Cuộc cách mạng công nghiệp tại Anh đã góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế của quốc gia này thông qua việc tăng cường năng suất lao động, sự xuất hiện của các khu công nghiệp mới, xây dựng các thành phố sôi động và thúc đẩy sự phát triển to lớn hơn.
Hơn nữa, Anh đã tiến hành chuyển đổi toàn diện từ sản xuất thủ công nhỏ lẻ sang hệ thống sản xuất công nghiệp đại trà, với sự thay thế của con người bằng máy móc làm chủ yếu trong công việc. Đặc biệt, cuộc cách mạng công nghiệp ở Anh đã góp phần chia rẽ xã hội thành hai giai cấp quan trọng: giai cấp tư sản và giai cấp vô sản.
Tính chất và ý nghĩa của cách mạng công nghiệp ở Anh
*Tính chất:
Cách mạng công nghiệp ở Anh có ý nghĩa to lớn, mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử nhân loại. Cách mạng công nghiệp đã:
- Thay đổi cơ bản phương thức sản xuất, từ sản xuất thủ công sang sản xuất cơ khí.
- Thúc đẩy sự phát triển của lực lượng sản xuất, làm tăng năng suất lao động, giảm giá thành sản phẩm, mở rộng thị trường.
- Thúc đẩy sự phát triển của thương nghiệp, giao thông vận tải, tạo ra thị trường quốc tế rộng lớn.
- Làm thay đổi cơ cấu kinh tế, xã hội, tạo ra giai cấp công nhân.
*Ý nghĩa:
- Đưa sản xuất phát triển nhanh chóng, của cải ngày càng dồi dào.
- Từ một nước nông nghiệp lạc hậu, Anh trở thành nước công nghiệp phát triển bậc nhất thế giới.
Cách mạng công nghiệp ở Anh đã có những thành tựu to lớn, làm thay đổi căn bản tình hình kinh tế – xã hội của nước Anh, đưa Anh trở thành cường quốc công nghiệp hàng đầu thế giới. Những thành tựu của Cách mạng công nghiệp đã có ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của thế giới.
