Triều đại nhà Chu (1046 TCN – 256 TCN) là một thời kỳ quan trọng trong lịch sử Trung Quốc. Triều đại này kéo dài hơn 800 năm, và là thời kỳ của sự phát triển kinh tế, văn hóa và chính trị.
Lịch sử hình thành
Hơn cả thời Thương, triều đình nhà Chu Trung Quốc tồn tại 790 năm khoảng năm 1027 trước công nguyên, đến năm 256 trước công nguyên thì bị nhà Tần tiêu diệt. Nhà Chu tồn tại với 37 đời vua.
Nhà Chu được chia thành hai thời kỳ: Tây Chu (1046-771 năm TCN) và Đông Chu (770-256 năm TCN).
Nhà Chu được thành lập bởi Chu Vũ Vương , lấy kinh đô của ông là Cảo Kinh (nay là Tây An, Thiểm Tây). Năm 771 trước Công nguyên, Cao Kinh thất thủ và nhà Tây Chu bị tiêu diệt. Năm 770 trước Công nguyên (năm đầu tiên của vua Chu Bình), vua Bình di chuyển về phía đông, và thủ đô trở thành Chu (nay là Lạc Dương, Hà Nam). Sau thời kỳ này, nhà Chu được gọi là nhà Đông Chu. Trong đó, nhà Đông Chu lấy “tam triều Tấn” làm nút, chia làm hai thời kỳ Xuân Thu và Chiến Quốc.
Chính trị
Nhà Chu là một triều đại quân chủ, với vua là người đứng đầu. Tuy nhiên, nhà Chu không phải là một triều đại tập quyền, mà là một triều đại phân quyền. Quyền lực được chia sẻ giữa vua và các chư hầu.
Các chư hầu là những người cai trị các vùng lãnh thổ nhỏ của nhà Chu. Họ được vua phong đất và dân, và có quyền tự trị trong lãnh thổ của mình. Tuy nhiên, họ vẫn phải tuân theo mệnh lệnh của vua.
Nhà Chu đã phát triển một hệ thống quan lại để giúp vua cai trị đất nước. Hệ thống quan lại này bao gồm các quan chức từ cấp cao đến cấp thấp. Các quan chức được tuyển dụng dựa trên năng lực và phẩm chất của họ.
Xã hội nhà Chu được chia thành các tầng lớp khác nhau. Tầng lớp cao nhất là vua và các chư hầu. Tầng lớp thứ hai là quan lại. Tầng lớp thứ ba là nông dân. Tầng lớp thứ tư là thợ thủ công và thương nhân. Tầng lớp thấp nhất là nô lệ.
Kinh tế
Nhà Chu đã đạt được những thành tựu đáng kể trong lĩnh vực kinh tế. Nông nghiệp là ngành kinh tế chủ chốt của nhà Chu. Nông nghiệp đã phát triển mạnh mẽ, và sản lượng lương thực tăng lên đáng kể.
Thủ công nghiệp cũng phát triển mạnh mẽ. Các nghề thủ công như luyện kim, dệt may, và gốm sứ đã phát triển mạnh mẽ.
Thương mại cũng phát triển mạnh mẽ. Các tuyến đường thương mại đã được mở rộng, và các mặt hàng được giao thương giữa các vùng khác nhau của Trung Quốc.
Văn hóa
Nhà Chu đã đạt được những thành tựu đáng kể trong lĩnh vực văn hóa. Chữ viết được phát triển, và các tác phẩm văn học, nghệ thuật, và triết học được sáng tác.
Chữ viết được phát triển từ chữ tượng hình của nhà Thương. Chữ viết được sử dụng để ghi chép lại lịch sử, văn học, và triết học.
Các tác phẩm văn học, nghệ thuật, và triết học của nhà Chu đã có ảnh hưởng sâu sắc đến nền văn hóa Trung Quốc.
Quân sự
Tiếp đó là thời Chiến Quốc. Đến giai đoạn này cụ diện đất nước hoàn toàn biến đổi. Có rất nhiều nước chư hầu vừa và nhỏ bị thôn tính chỉ còn lại 7 nước là Tề, Sở, Hàn, Yên, Ngụy, Triệu Tần. Đây là các nước chư hầu chủ yếu trong thời kỳ Chiến Quốc. Trong thời kỳ này của triều đại nhà Chu, tuy chiến tranh liên miên nhưng cũng không ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển văn hóa cổ đại Trung Quốc.
Đến năm 230 trước công nguyên, Tần Thủy Hoàng bắt đầu công cuộc chinh phạt tiêu diệt 6 nước trong vòng 6 năm đưa đất nước Trung Quốc đi đến thống nhất kết thúc thời kỳ gần 600 năm chia rẽ. Đây là 1 trong những công lao lớn nhất của Tần Thủy Hoàng.
